Menigeen zal dit model misschien wel weggedaan hebben na de produktie van de vierdelige Koploper bij Trix, maar bij mij blijft hij gewoon aanwezig in het materieelbestand.
Deze versie., met nummer 4007, van de Lima Koploper staat bekend om zijn fraaiere pantografen, maar daar is dan ook meteen alles mee gezegd: de betreffende stroomafnemers zijn zodanig gefabriceerd dat rijden onder een modelbovenleiding er niet bij is, tenzij je er in de bochten voor zorgt dat de draad hooguit 2 mm uit het hart van het spoor komt, zoniet, dan zal de stroomafnemer naast de draad terechtkomen en de boel onherroepelijk beschadigen (en of die boel dan de stroomafnemer of de bovenleiding betreft, laat ik in het midden)
Naast de al fabrieksmatige onbruikbaarheid van de stroomafnemers, hebben beide afnemers de kindertijd niet echt overleefd: 1 stroomafnemers is er nog goed vanaf gekomen, maar de ander had een volledig vernield sleepstuk.
Tijd om daar wat aan te doen!
Allereerst is het zaak de stroomafnemer uit elkaar te halen: dat is een kwestie van voorzichtig buigen van het ijzer-werk, totdat je het buisje en het sleepstuk af kan nemen.
Begin met het metaal dat samenkomt bij het sleepstuk. Verwijder 1 van de stukjes draad, en verwijder vervolgens het 'stabilisatiedraadje' een stukje metaalwerk dat er voor zorgt dat het sleepstuk niet teveel kan kantelen. Dit stukje draad kan je verwijderen door het sleepstuk te draaien, zodanig dat het stabilisatiedraadje uitgenomen kan worden.
Daarna houd je een buisje en het sleepstuk over: verwijder van het stukje 'profiel' het eigenlijke sleepstuk, door de 2 lipjes om te buigen.
Nu is het tijd om de nieuwe sleepstukken te maken.
Benodigdheden:
Figuurzaagje (eventueel, ik heb 'm alleen nodig gehad voor het wegzagen van overtollig tin tussen de sleepstukken, waar geen vijltje bij komt)
Een gemiddelde zijkniptang.
Een driehoekig sleutelvijltje.
Soldeerbout en tin (mijn Weller van 50 Watt heeft geen moeite met messing-solderen)
En bijna het belangrijkste: messingdraad van 0,6 mm dik.
Voordat ik verder ga 2 kanttekeningen: voor de sleepstukken ben ik uitgegaan van de afmetingen van de sleepstukken zoals die op een Roco 1823 aanwezig zijn: ik vind het eindresultaat echter net aan de te grote kant, hoewel de breedte net zo groot is als van de Roco. Het grondig bestuderen van foto's heeft echter opgeleverd dat de sleepstukken aardig op schaal zijn.
Naast de bovenstaande opmerking de volgende: ik heb voor de sleepstukken gebruik gemaakt van gewalst messing draad: dat klinkt misschien doodnormaal, ware het niet dat ik het zelf gewalst heb tot het de juiste breedte had. En ik kan mij voorstellen dat niet iedereen een moeder heeft die een metaal-wals bezit, dus dit zou een probleem kunnen vormen: in een beetje modelbouw-winkel is een aardig assortiment aan messing bouwmaterialen verkrijgbaar, maar de messing 'vorm' die ik zocht vond ik, kant en klaar, te breed en te dik, dus bleef walsen als enige optie over.
In mijn geval wordt elke stroomafnemer voorzien van een dubbel sleepstuk, net zoals in het echt: vergis je niet, je hebt, afhankelijk van je realiteits-wensen dus 4 of 8 stukjes nodig van 29 mm lang (4 stukjes als je slechts 1 sleepstuk per afnemer maakt, en 8 voor het dubbele aantal sleepstukken)
Dat kan je met een zaagje op maat maken, maar erg makkelijk is dat, door de flexibiliteit, niet. Ik heb gewoon een kniptang ter hand genomen en de stukjes (na aftekening uiteraard) afgeknipt.
Hiertoe vijl je, op ongeveer 5 mm voor het einde, een inkeping in het messing, een bewerking die je herhaalt aan de andere zijde van het toekomstige sleepstuk.
Dat doe je nogmaals voor het andere stripje van 1 sleepstuk. De foto hiernaast verduidelijkt het.
Buig de stukjes die je voorbereid hebt op het buigen, nu naar binnen. Knip daarna een KLEIN stukje van het gebogen stukje af, zodanig dat er het messing stripje afloopt in een puntje. Het 'knip-vlak' dient evenwijdig te liggen met de lengte van het messing stripje, maar NIET gelijk met de lengte.
Vijl de knipvlakken een beetje bij, om de scherpe randjes eraf te krijgen.
Daarna is het zaak om met de soldeerbout de 2 stripjes aan elkaar te solderen. Hiernaast een foto van een gesoldeerd sleepstuk. Vijl de gesoldeerde uiteindes even bij, zodat ze mooi vlak zijn (daarnaast komt een slechte soldeerverbinding op die manier snel aan het licht)
Teken een lengte van 8 mm af vanaf de uiteindes. Plaats het sleepstuk dan in de bankschroef en buig het geheel om.
Herhaal die bewerking aan de andere zijde, en vergeet NIET dat BEIDE uiteindes naar beneden moeten wijzen. (een buigfoutje is zo gemaakt)
Dan volgt het moeilijkste: het solderen van de sleepstukken aan de houder die uiteindelijk aan de pantograaf gemonteerd wordt. Moeilijk omdat er een risico is dat de bij elkaar gesoldeerde punten loslaten, moeilijk omdat het sleepstuk natuurlijk wel in het midden geplaatst moet worden, moeilijk omdat de sleepstukken natuurlijk wel haaks op de rijrichting gemonteerd moeten worden. Voor deze bewerking dien je het stukje metaal van de stroomafnemer aan de boven en zijkanten blank te vijlen/schuren.
Ook hier voldoet weer de masking tape van Tamiya, maar dan gesneden in reepjes van ongeveer 4 mm. Neem een extra stukje van het gewalste draad, en plaats dat tussen de 2 sleepstukken. Plaats de 2 sleepstukken zo goed mogelijk strak tegen het stukje losse draad, en plak zo dicht mogelijk bij de gebogen uiteindes 2 reepjes tape. Plaats nu het 'houdertje' van de Lima stroomafnemer in het midden, en plak ook dit vast. Verwijder nu van de linker- of rechterkant 1 stripje tape, en soldeer de sleepstukken aan de houder.
Plaats na afkoeling het stripje tape terug, en verwijder het aan de andere zijde, om daar te solderen. Als alles goed gaat heb je dan een mooi gesoldeerd schuitje (het totale deel dat tegen de bovenleiding drukt)
Op de foto hiernaast 1 gecompleteerde stroomafnemer: links die met het oude, nutteloze sleepstuk.
Matt black is eigenlijk aan de donkere kant: Gunship grey was een veel beter alternatief geweest, achteraf, maar ja, achteraf is altijd makkelijk praten. Hiernaast liggen de beide stroomafnemers een half uur na het spuiten in de volle zon uit te harden.
TIP: haal het veertje van de stroomafnemers voor het spuiten even weg, en plaats het pas terug als je de afnemers weer monteert: de verf houd heel waarschijnlijk erg slecht op het veertje, waardoor verf-schilfertjes alle kanten opvliegen als het veertje uitgerekt wordt.
Achteraf bleek, na grondige bestudering van verscheidene foto's, dat ik iets te enthousiast te werk ben gegaan, en de Koploper net iets andere sleepstukken heeft dan een 1800 loc, maar ondanks dat kleine foutje ziet dit er al een stuk beter uit, en kan de 4007 nu tenminste echt onder de draad rijden.
