De bouw van Laagdreef.
De bouw van het fictieve stadje Laagdreef is begonnen!

Op het moment van schrijven is een week geleden het hout (4 platen multiplex van 140 x 60,5 cm) bezorgd, en ben ik al vrij snel daarna het geraamte van de eerste 2 platen multiplex gaan voorzien.

Het geraamte bestaat uit latten van geschaafd vuren met de volgende maten, van 55 x 18 mm, 64 x 18 mm, en 112 x 18 mm.
De laatste zijn gebruikt op de plek van de schuifbak, en aan de zijkanten.
Het multiplex is 5 laags hardhout multiplex.

Het sporenplan wat ik in gedachten had:

Het sporenplan van Laagdreef

Het geplande 'gat' zoals dat op de tekening te zien is komt er niet: dat gat was niet alleen te groot, maar zit ook op een zodanige plek dat het station geen plaats meer had.
Het spoor dat aftakt in de bocht blijkt te veel plaats in te nemen: het was de bedoeling dat daar een bedrijf met spooraansluiting zou komen, dat spoor heb ik verplaatst richting het station.

De stationssituatie is nu als volgt:>>>

Stationssituatie
Het bovenste en middelste spoor zijn de reizigerssporen, waarvan het bovenste spoor de grootste capaciteit krijgt (4 wagons lengte)
Het onderste spoor wordt het spoor dat dienst gaat doen als goederenspoor, en bij een bedrijf gaat horen.
Om toch alles bereikbaar te hebben tijdens de bouw ga ik de bouw in fases doen: de laatste 2 'gaten' worden pas opgevuld als de eerste 2 een redelijke uitstraling hebben.
Schuifbak

De spil van de baan is deze schuifbak. In plaats van een opstelterrein dat bij de afbouw van de baan uit zicht verdwijnt heb ik gekozen voor 4 even lange sporen, die doormiddel van het verschuiven ten opzichte van de 'hoofdbaan' van materieel voorzien kunnen worden.

Het geheel schuift door middel van 2 schuifrails voor lades, en zijn verkrijgbaar bij bouwmarkten. De 'bak' zelf is 150 centimeter lang, en 25 centimeter breed, de langste treinlengte is uiteraard weer 4 wagons, want anders heb ik niet veel aan een dergelijke treinlengte bij het station.

Schuifbak
Kort nadat de hele onderbouw pas gemaakt was heb ik de schuifbak bevestigd. De plank die het geheel aan de scharnieren bevestigd bleek namelijk geweldig krom te zijn: hierdoor week de hele onderbouw een goeie 20 centimeter naar links: met een flinke steun tegen de muur heb ik de eerste multiplex platen er op geschroefd, en de steun daarna verwijderd.
Door dit probleem kon ik de schuibak ook niet eerder plaatsen, omdat deze dan niet goed kon bewegen.

De bak bestaat uit 5 laags multiplex, en een lattenframe van geschaafd vuren.
Bij de allereerste keer plaatsen van de bak kwam ik meteen achter iets dat ik vergeten was: wanneer een dergelijke schuifrails uitschuift, moet er uiteraard ruimte zijn voor het gedeelte dat uitschuift: en precies daar had ik even niet bij nagedacht, dus heb ik daarna 2 kleine gaten gezaagd in een van de onderbouw-latten.

Stom idee: schuimf vastlijmen op schuifbak De besturing is nu nog handmatig, maar deze word misschien motorisch, voorlopig moet ik eerst testen of dit allemaal werkt zoals het hoort.

Nee, het gaat niet om de bussen met verf: die dienen alleen als gewicht om het schuim vast te lijmen, maar droegen wel bij aan een van de domste ideëen van deze baan tot nu toe: ik dacht, in verband met de geluidsproductie, schuim op de schuifbak te lijmen. Nadat ook het aankomende spoor van schuim voorzien was heb ik vrijwel nooit meer een succesvolle testrit kunnen maken: keer op keer ontspoorde het materieel, omdat door het schuim het spoor te veel bewegingsvrijheid had.
Een dag na het opbrengen van het schuim heb ik het ook weer verwijderd, en het oppervlak zoveel mogelijk glad geschuurd, om de lijmresten een beetje weg te krijgen.

Achteraf is het natuurlijk complete onzin om juist op dit stuk van de baan schuim te lijmen: de treinen kunnen hier straks toch niet hard rijden, want ze kunnen gewoon niet verder.

Wordt vervolgd.


Aanvulling 31-12-07.

Inmiddels ben ik aardig gevorderd met de baan. Alle rails ligt nu in ieder geval, en ook de sporen op de schuifbak zijn definitief bevestigd.

Bij de schuifbak is overigens wel gebleken dat deze op de huidige manier teveel speling heeft, en de sporen de ene keer wel goed aansluiten, en hetzelfde spoor de andere keer een totale ontsporing veroorzaakt.
Een aantal hoekprofielen aan de schuifbak moet hopelijk een oplossing gaan bieden.

Hiernaast zie je het leggen van het schuim, waar de sporen uit eindelijk op komen te liggen.

Sporensituatie met schuim op ondergrond
Verder heb ik de 2 wissels die de baan maar telt, verwijderd, een beetje geopereerd, en weer teruggeplaatst.
Ik dacht al langer over het feit of de wisselspoel niet omgekeerd in het wissel zou passen, maar zonder modificatie zou dat in ieder geval niet gaan.
Dus van 1 van de wissels de klemlipjes van de metalen onderkant voorzichtig opengebogen, en het metalen 'deksel' voorzichtig verwijderd, ik wist totaal niet of ik veertjes of andere wegspringende onderdelen aan kon treffen.

Bij het bochtwissel bleek dit geen probleem te zijn: hendeltje om het wissel om te zetten er andersom ingelegd, en het deksel er weer op. Aandrijving er in geklikt, en het wissel schakelde nog net zo makkelijk om als voorheen.

Opengemaakt wissel
Bij het rechte wissel bleek het een ander verhaal, kort na het openmaken sprong een plastic wisseltong eruit, samen met een piepklein veertje. De eerste kon ik terugvinden, de tweede is tot nog toe spoorloos. Het wissel bleek zonder het veertje niet te werken, dus moest ik een ander wissel opofferen. Zelfde bewerking uitgevoerd, en de aandrijving er weer ingeklikt, en jawel, ook dit wissel schakelt nog net zo gewoon als voor de omkeerhandeling.
Er is maar 1 'maar' van deze bewerking: je zult op de plek van de wisselspoelen een gat/sleuf moeten frezen, omdat de spoel door het omkeren nu een flink stuk uitsteekt, en het wissel er erg scheef door ligt. Dus even de Dremel erbij (ok... een Hema kloon van een dergelijk ding) met een freesje erin, en binnen 3 kwartier zaten voor beide wissels de sleuven in de ondergrond, waar de spoelen mooi in verdwijnen.
Gaten voor de wissels
En na het lijmen van de rails op de schuifbak is dit een aardig plaatje: 2 BRV215's tegenover elkaar, en de Hondekop op het spoor erachter. De schuifbak werkt dus wel, maar heeft teveel speling zitten in de bevestiging aan de schuifrails.
Tipje wanneer je de rails (nu weer de rails waar dingen overheen rijden) aan het vastlijmen bent: ik had als gewicht een blik verf op de rails gezet, en wou daarna een testrit uit gaan voeren: ik heb me niet suf lopen zoeken, maar tot 4 keer toe sprong de centrale in kortsluitbeveiliging... en ik maar zoeken op de rails waar nou dat ene stukje metaal lag dat de kortsluiting veroorzaakte. Oh ja, ehehe, oeps... ik was rails aan het lijmen, en wat doet een blik verf, juist...
Modeltreinen op schuifbak
Schakelpaneel.

Om de baan goed te kunnen testen, en omdat de wissels nu erg slecht met de hand te verzetten zijn, vanwege de omgekeerde wisselspoelen, ben ik maar eens begonnen aan een schakelkastje.
Dus een al gebruikt kastje gezocht, en het betreffende traject op het plaatje aluminium getekend, en er daarna 4 gaten ingeboord, voor de schakelaartjes.
Leuk trafootje gezocht, een printje in elkaar gezet met een bruggelijkrichter en 2 elco's van 4700 uF erin (2 stuks van een dergelijk kaliber is wat overdreven, maar zo heb ik tenminste weer wat ruimte in het bakje met 4700 uF elco's)

Dus toen even de boel snel aangesloten op de wissels. Wat ik echter ook deed, het wissel voor de stationssporen schakelde ineens niet meer betrouwbaar. De ene keer ging het goed, de andere keer bleef de wisseltong in het midden steken, wat natuurlijk een ontsporing van het materieel veroorzaakte.
Daarnaast leek de spanning wat laag: niet echt een duidelijk getik, meer alsof de spanning net te laag is om de kern in de spoel goed aan te kunnen trekken.
Dus dan maar eens meten. Al snel slaat de verbazing bij mij toe: de wissels krijgen maar liefst 38,6 Volt te verduren (ik houd het maar op 40 Volt, want 38,6 Volt is net zo destructief voor een wisselspoel als 40 Volt)
Nee, dat kan niet, denk ik bij mezelf. Dus de wisselspanning voor de gelijkrichter maar eens gemeten, maar die kwam met 30 Volt ook wel erg hoog.
En dan ga je even twijfelen aan je meter, dus heeft mijn pa zijn meter er maar eens bijgepakt, maar ook die sloeg direct uit naar ongeveer 39 Volt, die van mij loog dus niet.

15-16 Volt gelijkspanning vind ik een redelijk normale spanning voor wissels, en 18-20 Volt voor wissels die al wat ouder zijn en niet meer zo goed schakelen, maar bijna 40 Volt is wel erg overdreven.

Ik zit dus, terwijl ik had gehoopt daar aan te ontkomen, vast aan een stabilisatieschakelingetje, die tegelijkertijd de spanning terugregelt naar een normaal niveau.

Het probleem aangepakt bij de oorzaak...

In plaats van het bouwen van een stabilisatie-schakeling, heb ik de transformator vervangen: een trafo die 1 Ampere levert bij 12 Volt wisselspanning, levert na gelijkrichting een nette 17 Volt gelijkspanning, en de wissels schakelen nu zoals ze horen.
Naast de eerste wikkeling van 12 Volt bezit de trafo er nog 1 van 12 VA, die ik zou kunnen gebruiken voor een overweg of andere waarschuwingsverlichting.

Bestrating voor het perron grotendeels gereed.

De bestrating voor het perron heb ik een paar weken geleden gemaakt, uit giethars. Over deze methode komt tezijnertijd een apart artikel online.

Op een dag heb ik 16 plaatjes met stoeptegelmotief gegoten, om straks het perron mee te kunnen betegelen.
Hieronder zie je het perron compleet 'belegd' met de plaatjes uitgeharde giethars, die nog niet vastgelijmd zijn. Ernaast zie je 2 detailfoto's van het stoeptegelmotief, en het kleurverschil tussen het origineel (van Brawa) en een door mij gespoten plaatje: het primer grijs komt al aardig in de buurt.

Het perron met de plaatjes tegelmotief Stoep met kleurtje Detailfoto van het motief

Bij het leggen van de ondergrond voor het perron heb ik een foutje gemaakt: het stationsgebouw zou als het ware in een 'inham' van het perron geplaatst worden: in de ondergrond ben ik dit echter vergeten aan te geven, dus moet ik daar eerst een stuk uitfrezen voordat ik verder kan.

20:15 9-2-08 Vaarwel schuifbak.

Een paar dagen geleden heb ik de schuifbak verwijderd (lees: vastgeschroefd)
Na eindeloos testritten uitgevoerd te hebben bleek de schuifbak gewoon te veel speling te hebben, en was de bak niet zeker genoeg te vergrendelen ten opzichte van het aanrijspoor, wat regelmatig in ontsporingen resulteerde.
Dus uiteindelijk de laatste wissels die nog goed schakelden uit de schoenendoos met rails geplukt, en geplaatst.
Dat had echter wel wat voeten in de aarde: ik had alleen links afbuigende wissels, maar natuurlijk alleen nog maar aandrijvingen voor rechts afbuigende wissels. Na veel opnieuw opplakken van de wisselspoelen heb ik deze toch betrouwbaar weten te monteren, door middel van dubbelzijdig plakband.

Electrisch gezien is de baan nu bijna klaar, alleen de sporen op het 'rangeerterrein' (voorheen de schuifbak) moeten nog electrisch verbonden worden met de rest van het tracé.

Overigens is er een vervelend foutje in geslopen bij het wisselbesturingskastje. Nadat ik de gaten voor de extra schakelaars had geboord, en de schakelaars had gemonteerd, ging ik testen. Maar ik kon er maar niet achter komen waarom de wissels begonnen te klapperen als je 1 schakelaar in had gedrukt, en daarna de andere schakelaar indrukte.
Pas na een paar keer merkte ik dat ik geen maakcontact-schakelaartjes te pakken had, maar 'klik-aan-klik-uit' schakelaartjes, uiterlijk hebben ze alleen geen verschillen. De schakelaartjes komen uit een dumpzaak, maar dat betekent niet dat er niets op de verpakking staat, ik heb gewoon niet goed opgelet...

Overigens heb ik daar door een 'trucje' (het stelt niets voor) wel 2 schakelaartjes weten te besparen: Het schema staat hieronder.

Schema wisselschakeling

Onderdelenlijst:
D1-D4 = 1N4007
S2L, S2R, S3L, S3R = schakelaar maakcontact: in het schema heb ik deze schakelaars het nummer van het betreffende wissel gegeven.
De spoelen L1, L2 en L3 zijn de wisselspoelen, onderverdeeld in de spoel voor het naar links en rechts afbuigen van de wisseltong.

Werking: wanneer wissel 1 in stand L staat, en je een trein richting wissel 3 wil sturen, druk je een van de knoppen voor wissel 3 in, tegelijkertijd wordt de spoel voor wissel 1 om stand R aan te nemen bekrachtigd, en is de rijweg gemaakt.
Andersom verloopt het precies hetzelfde: de diodes voorkomen dat beide spoelen van bijvoorbeeld wissel 2 of 3 tegelijk kunnen schakelen.

24-6-08 Het kriebelt, het kriebelt...

Aan de baan zelf is eigenlijk niets veranderd, en ook qua omgeving of spoorwerk is er geen vooruitgang geboekt. Dat komt mede door het feit dat ik drukker bezig was met andere dingen, en zo nu en dan even niet aan de sporen zelf wilde werken maar aan scenery.

Het enige dat nog rest voordat ik kan gaan ballasten is het aanbrengen van de verf op de railstaven, om zo de hinderlijke glans weg te nemen.

Ik ben ook druk bezig geweest met de bovenleiding, en dan vooral het maken van 'funderingen' (van balsahout) en het vinden van de juiste kleur verf.

Van het perron heb ik inmiddels het gedeelte voor de inham van het stationsgebouw uitgefreesd, en ook meteen weer wat geoefend met de vele delen van het stationsgebouw: dat heb ik al wat vaker gedaan, om zo vertrouwd te raken met alle onderdelen. Terwijl ik dat deed kriebelde het alweer om een flesje lijm ter hand te nemen en het station te bouwen, maar omdat ik nog geen goede plaats heb om het station even kwijt te kunnen wacht ik daar nog even mee.

Tegelijkertijd dat ik de 2 grootste gedeeltes van het station eens in elkaar zette op de grondplaat merkte ik dat het gebouw wat kaal was.
Tussen de stenen ontdekte ik echter ineens een afwijkende rij stenen, en meteen besloot ik de boel af te plakken en deze een ander kleurtje mee te geven, want dat compleet witte gebouw vind ik maar niets.

Dus na het afplakken even nagedacht over de kleur, en al snel heb ik gewoon de bus met primer gepakt, hiernaast het resultaat:

Laagje verf op 1 rij stenen

25-6-08: Ik ben begonnen met de stationsoverkapping, bestaande uit 5 pilaren van I profiel, met daaraan vast gelijmd I balken die ik in een lichte 'V' gebogen heb doormiddel van de piepschuimsnijder: door het stuk profiel vlak boven het draadje te leggen wordt het styreen warm, en kun je het na een tijdje verbuigen in de gewenste vorm: ik heb hier geen mal voor gebruikt, maar de 'dakdragers' op gevoel in vorm gebogen.

Voor extra stevigheid heb ik van de pilaar naar de dakdraagbalken aan elke kant extra steunbalkjes geplaatst.
En dan het resultaat: hier staan overigens 3 van de 5 pilaren, en ligt er al een 'dak' op de pilaren, nog niet vastgelijmd, maar even om te kijken of het niet te massief oogt.

Stationsoverkapping

En toch ben ik er nog niet uit of dit het wel moet worden: de pilaren ogen zo ontzettend iel in vergelijking met het dak, en ik vraag me ook af of de dakdragers, die maar liefst 4,5 centimeter aan beide kanten uitsteken, eigenlijk niet veel te lang zijn.
Dat samen met het feit dat ik de steunbalkjes van pilaar naar dakdragers over vind komen alsof de hele constructie van hout gemaakt is geeft me nog even wat denkwerk.
De overkapping is in het midden 5 centimeter hoog, en loopt in een lichte V omhoog.

Het dak heb ik in gedachten om te maken van 0,8 mm dik styreen, dat op de bovenste foto al te zien is. Dit styreen wil ik 'bekleden' met zwart schuurpapier, om zo asfaltpapier te imiteren.
De afstand tussen 2 pilaren onderling is ongeveer 113 mm, en de pilaren staan in gaten met een diameter van 4 mm.

27-6-08 Bouwpakket station Zevenbergen van Kibri een regelrechte ramp...

Zoals je leest... de titel zegt het al, het bouwpakket van Kibri, station Zevenbergen (art. no. 9377) is een regelrechte ramp, de delen passen verschrikkelijk slecht en ook de bouwbeschrijving is niet wat ik van Kibri gewend ben.

De aansluiting is op sommige plaatsen tussen raam en muur zo slecht dat ik zelfs overweeg om de gelijmde delen weer los te 'weken' daarna (weer!) bij te werken, om ze vervolgens weer in te lijmen.

Hiernaast een van de maatregelen om slecht passende delen, die ook lastig te bewerken te zijn, toch zo goed mogelijk te verlijmen: een borendoosje met daar bovenop 2 verfblikken oefenen de nodige druk uit.

Verfblikken op borendoosje
Kibri staat bij mij bekend om zijn klik-bouwpakketten, ook dit bouwpakket is daar geen uitzondering op, maar nog niet eerder heb ik onderdelen bijna kapot gedrukt bij het aanbrengen op de klik-pinnetjes, en nee, de gaatjes voor de pinnetjes waren niet 'verstopt' (een gietvliesje dat het bevestigen bemoeilijkt)

Hieronder nog een foto van de slechte pasvorm van een van de voorgevels van het station.

Slecht passende delen

Ondanks alle tegenslagen ben ik gewoon verder aan het bouwen en probeer ik te redden wat er te redden valt. Zo ben ik onder andere druk bezig geweest een goede methode te vinden om het raamglas te scheiden van het kozijn.

Dat was namelijk mijn eerste teleurstelling toen ik dit bouwpakket kocht: de raamkozijnen en deuren hebben al glas meegekregen vanuit de fabriek. Opzich niet erg, hoef je eens een keer niet op te passen dat je met de lijm uitschiet en een lelijke lijmvlek op het raamfolie aanbrengt, maar het kozijn een andere kleur geven wordt er wel ernstig door bemoeilijkt (zo niet onmogelijk)

Dus verschillende dingen geprobeerd: eerst met een stanleymes het raamglas en kozijnplastic van elkaar scheiden door precies het mes tussen de 2 materialen te zetten: bijzonder link wat betreft het risico op uitschieters, maar het eerste raam ging goed, dus toen maar verder gegaan met een groter raam, maar dat ging hopeloos mis, en vernielde ik het kozijn door er dwars doorheen te snijden.
Dus toen maar met een figuurzaagje, maar dat gleed steeds weg.
Uiteindelijk met veel geduld maar overgegaan op het wegschuren van het glas... het werkte wel, maar nam wel bijna een half uur per raam in beslag... en omdat ik minstens 7 onderdelen een ander kleurtje wou geven zag ik dat toch echt niet zitten.

Twijfelend of ik echt een ander kleurtje wou geven aan de ramen en deuren stond ik een van de ramen met het glas eraan wat heen en weer te buigen met m'n vingers, en besloot toen toch nog een poging te wagen met het stanleymes. En nu gleed het mes ineens zo tussen beide helften door...

Dit kon niet waar zijn dacht ik, is de oplossing zo simpel?
Dus nog maar een raam gepakt, en dat stevig heen en weer verbogen, en wederom het stanleymes tussen de 2 onderdelen gezet, en inderdaad, nu liet het doorzichtige plastic een stuk makkelijker los van het 'kozijnplastic'
Hoewel deze methode een groot deel van de ramen een stuk makkelijker te bewerken maakt zitten er soms hardnekkige exemplaren tussen: zo nu en dan kwam ik toch nog een raam tegen dat zijn glas liever hield dan kwijt was.

Een tweede opmerkelijk verschil is het feit dat de roodgekleurde glazen en deuren veel makkelijker scheiden dan de witgekleurde versies: Het verbuigen had bij de witte versies dan ook vrijwel geen invloed: niet verbuigen kost je net zoveel kracht als wel verbuigen.

Wel een opmerking: Wanneer je het raamglas verwijderd van het kozijn ontkom je niet aan een schilderbeurt voor de kozijnen: door het mes krijgt het kozijnplastic op diverse plaatsen lelijke 'buigplekken'

Deze zijn alleen weg te werken door een laag verf aan te brengen. En toen ik dus genoeg ramen ontdaan had van het raamplastic kon ik deze een ander kleurtje geven: of dit blauw het wel moet worden: m'n broer vond dit een vreemde kleurstelling, en ik vind het wel wat imposants hebben.

Naast de vorderingen van het stationsgebouw ben ik ook klaar met het 'roestig' schilderen van de rails... niet het leukste werk, maar het ziet er wel beter uit dan die glanzende railstaven.

Ramen in het blauw
Het einde...

Nog voordat ik goed en wel echt aan de bouw van Laagdreef was begonnen, besefte ik dat ik dezelfde fout opnieuw gemaakt had: de onderbouw was simpelweg te groot en te zwaar (in gewicht) en toaal niet transporteerbaar als dat nodig zou zijn. Het geheel was wéér een vast geraamte met houten platen er op geschroefd. Daarnaast begon het feit dat het een kopstation betreft toch te vervelen: een rondje rijden was toch wel zo leuk.
Daarnaast had ik bij het begin de filosofie voor ogen dat ook de boog min of meer realistisch over moest komen: van dat idee moest ik af, want ook al was de boogstraal behoorlijk groot, hij bleef onrealistisch. Na even goed ademhalen begon ik met de onttakeling van wat nooit echt Laagdreef is geweest.

De bovenleiding en dergelijke wordt bewaard voor de nieuwe baan, die ik uit modules op ga bouwen: daarnaast stap ik waarschijnlijk af van een opklapbaar geraamte, en worden de modules als kastplanken 'gestapeld' via dragers aan de muur: dat zorgt ervoor dat ik bepaalde materialen wel toe kan passen, die te fragiel zijn voor een baan die lange tijd verticaal staat.

Het hout van de oude onderbouw wordt zoveel mogelijk gebruikt voor de nieuwe onderbouw, die 30 centimeter minder breed wordt.
De nieuwe baan deel ik op in 6 delen: 4 grote van ongeveer 50 x 115 centimeter, en 2 kleine van 40 x 40 centimeter of iets in die richting.

De filosofie dat ook de bochten zo realistisch mogelijk dienen te zijn laat ik volledig varen: de bochten krijgen een minimale boogstraal die vergelijkbaar is met R2, en worden zoveel mogelijk uit zicht gehouden.

Het bovenste gedeelte met de 2 sporen wordt het stationsgebied: of dat een eilandperron wordt of niet weet ik nog niet.
De 4 onderste sporen zijn puur opstel-mogelijkheden: door ze echter te scheiden in 2 x 2 sporen en de boel ook aan te kleden krijg je toch wat meer het idee van een paar werelden waar ik gebruik van kan maken.

Met het nieuwe plan komt ook een einde aan het Car-system van Faller: daar heb ik nog maar weinig plaats voor, en daarom zijn de spullen verkocht. Ook voor het stationgsgebouw waar ik al mee begonnen was is de toekomst onzeker: misschien komt het niet meer terug.