Revisie van Sprinterstellen 2011 en 2012

Het zal ergens in 2002 of 2003 gebeurd zijn: m'n sprinter haperde zo nu en dan bij het rijden, en bleef soms volledig stil staan: uit het branden van de verlichting bleek dan dat het stel wel spanning kreeg.
Uiteindelijk bleek op het motorblok van 1 tandwieltje welgeteld 1 tand te zijn afgebroken: wanneer het tandwiel dan precies met de tanden tegenover het aangrenzende tandwiel kwam te liggen, stond de boel onherroepelijk stil.
Waar het precies door gebeurd is ben ik nooit achter gekomen: de tijd dat ik aangedreven assen met de hand doordraaide was ik toen al gepasseerd, dus daar kon het zekerweten niet door gekomen zijn.

Lange tijd dacht ik dat het een niet te vervangen tandwieltje was, maar een paar maanden geleden zag ik onder alle vuiligheid toch een veerring zitten, dus bleek het tandwieltje wel degelijk te vervangen.
Ik heb eerst geprobeerd om via het gieten van messing een replica te maken van het tandwiel van stel 2011, dat uiteraard intact was. Dit mislukte echter. Daarna heb ik het met giethars geprobeerd, maar daar kwam een te flexibel tandwiel uit, ook niet bruikbaar dus.

Na een onstilbare tandwielhonger, waarbij ik echt alles doorzocht wat tandwielen had en gesloopt mocht worden gaf ik het uiteindelijk op: elke keer vond ik wel de juiste diameter wat het tandwiel betreft, maar steeds 1 tandje teveel of te weinig.
Dus uiteindelijk ben ik, na een bericht op het beneluxspoorforum, dat er een modelbouwwinkel in Purmerend gevestigd was die zich inmiddels ook met treinen bezig ging houden, naar Modelplaza op industrieterrein De Koog getogen, en het nog in orde zijnde tandwieltje meegenomen, en gevraagd of dat los te krijgen was.

Het heeft wat voeten in de aarde gehad, maar uiteindelijk kon ik vrijdag, 2 dagen na het opgeven van de bestelling, kosteloos een nieuw tandwieltje ophalen. Topservice van Modelplaza dus!
Begin Augustus kocht ik via Marktplaats een tweede Sprinter, waar ik, van de schoonmaak toen foto's heb gemaakt. Hieronder een verslag.

Goed. Het model uit zijn verpakking: dat is vermoed ik niet de originele verpakking, maar ik let daar niet zo op: als het maar beschermd is.
Bij tweedehands (en natuurlijk ook derde en zoveeldehands) modellen geldt bij mij een standaard procedure van volledig doorlichten (en dan vooral technisch: het uiterlijk beoordeel ik voor de koop)
Ik heb het dak verwijderd, en zoals te zien is zijn er gloeilampjes 'gemonteerd' (lees: met de draadjes om de print gewikkeld) op de daarvoor bestemde plekken. Die mogen er dus mooi uit.

Na het lossolderen van de motor en het verwijderen ervan zijn de wielen aan de beurt: ik heb tot nu toe vuile wielen gezien, maar dit sloeg werkelijk alles: bij een van de stroomafname-strips was een complete cirkel van ingebrand vuil te vinden: met alcohol kreeg ik het niet weg, dus heb ik uiteindelijk de zilverpoets ter hand genomen, en dat aangebracht op een viltje, dat vervolgens weer in de Dremel ging (let op: laat de dremel in het begin even draaien in een omgeving waar de boel lekker mag spatten: door de hoge snelheid vliegen de druppels zilverpoets je in het begin om de oren)
Na een tijdje met de zilverpoets bezig geweest te zijn, en ze daarna te reinigen met flink wat alcohol stonden er 2 prachtig schone wiel-assen. Na ook de collector gereinigd te hebben en vooral de stroomafnemende wielen van het motorblok met zilverpoets onder handen genomen te hebben reed het stel al weer aardig door.
Revisie van 2012. Zoals bekend had de 2012 al heel lang een defect tandwiel. Een nieuw motorblok bestellen vond ik te duur (een euro of 40, en dan was het originele motorblok ook niet meer leverbaar, dus maar hopen dat de vervangende ging passen) dus ging ik in m'n tandwielen voorraad, gesloopt uit casette- en videorecorders, op zoek naar een vervangend tandwiel. Dat heb ik niet kunnen vinden, dus op een gegeven moment heb ik het motorblok en een intact tandwiel uit treinstel 2011 meegenomen naar Modelplaza in Purmerend. Het bewuste onderdeel werd niet 1-2-3 gevonden, maar de man in de winkel zou er achter aan gaan, en zo werd ik op donderdag gebeld dat m'n onderdeeltje binnen was. Op een bijzonder regenachtige vrijdagavond naar de winkel gegaan, en daar lag een gloednieuw tandwieltje, wat ik kosteloos mee mocht nemen. Dus thuisgekomen meteen beide Sprinters geopend en begonnen aan de operatie 'motor-revisie'
En de boosdoener in stel 2012: hier het vervangende tandwiel.
Het motorblok van treinstel 2012: als je wat beter naar het plaatje kijkt is duidelijk het defecte tandwiel te zien. Zoals ook te zien is, dient een van de assen verwijderd te worden: ik hoopte dat ik het tandwieltje zonder deze operatie kon verwijderen, maar dat ging net niet. Dus moest de as even verwijderd worden, de werkwijze is als volgt: Leg het stroomafnemende wiel op een bankschroef, die je zodanig dichtgedraaid hebt dat de as net tussen de 2 metalen helften door kan 'steken' Pak een kleine schroevendraaier, niet groter dan de as, en zet deze op de as, hamer er daarna voorzichtig met het handvat van een andere (grote) schroevendraaier op: een hamer is vaak overbodig (je loopt eerder het risico dat je de as of de schroevendraaier beschadigd) Wanneer je de as ver genoeg 'uitgetikt' hebt kun je de as, met aan 1 kant een wiel er nog aan, eruit nemen, en kunnen we de veerring verwijderen.
De veerring is een ringetje dat het tandwieltje op het asje houdt. Door een klein (plat!) schroevendraaiertje tussen de as en het ringetje te steken en het schroevendraaiertje richting de as te bewegen (door de schroevendraaier als het ware als hefboom te gebruiken) komt de veerring los. LET OP! Houd een vinger paraat! Doe je dit niet, dan loop je het risico dat het ringetje wegsprint in de Eeuwige Onvindhaarheid. Ik heb de foto geprobeerd in helderheid aan te passen, maar veel duidelijker kreeg ik het niet.
Na de lampjes voor de front- en sluitsein-verlichting weer op hun plaats te hebben gestopt kunnen de printjes weer vastgeschroefd worden, en kan daarna het dak er weer op.
Tja, en dan heb je 2 Sprinterstellen, en dan wil je ze ook koppelen. Dus heb ik de 2 'Profi-Steckkupplungen' uit de verpakking van m'n eerste Sprinter gehaald, en die in de motorbak van de 2012 en het motorloze rijtuig van de 2011 gemonteerd. Fraai. Dat was het eerste wat ik dacht toen ik de 2 treinstellen gekoppeld zag: de ruimte tussen de 2 koppen bedroeg hooguit een millimeter. In de bocht ging het dan ook fout... Het achterste stel verloor de strijd, en werd in zijn geheel uit de rails 'getrokken' door het eerste stel. De Profi-koppelingen kunnen deze radius helemaal niet aan (terwijl mijn bochtradius een relatief ruime is) Er zullen dus gewone beugelkoppelingen onder moeten, wil ik ze gekoppeld laten rijden. Ik hoop binnenkort in beide een decoder te bouwen.